Author
สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เปิด “พื้นที่ส่งเสริมการเรียนรู้พลังงานชุมชน นวัตกรรมเตาไบโอชาร์” อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2569 ณ ศูนย์เกษตรวิถีเมือง วช. โดยมี ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการ วช. เป็นประธานในพิธี พร้อมผู้บริหารและผู้ทรงคุณวุฒิเข้าร่วมอย่างพร้อมเพรียง
ดร.วิภารัตน์ เปิดเผยว่า ปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 จากการเผาวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร ยังคงเป็นโจทย์ใหญ่ที่กระทบต่อสุขภาพประชาชนและสิ่งแวดล้อมในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ วช. จึงเร่งสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิต “ไบโอชาร์ (Biochar)” เพื่อเป็นทางเลือกใหม่ในการจัดการเศษวัสดุ ลดการเผาในที่โล่ง และเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจให้ชุมชนไปพร้อมกัน
“พื้นที่ส่งเสริมการเรียนรู้พลังงานชุมชน นวัตกรรมเตาไบโอชาร์” ถูกออกแบบให้เป็นศูนย์เรียนรู้ด้านเทคโนโลยีพลังงานชีวมวล สำหรับประชาชน นักเรียน นักศึกษา และผู้สนใจทั่วไป โดยเปิดโอกาสให้เรียนรู้ผ่านนวัตกรรมต้นแบบ ทั้งการสาธิตกระบวนการผลิตไบโอชาร์ การทดลองปฏิบัติจริง และการต่อยอดแนวคิดเชิงนวัตกรรมในบริบทพื้นที่จริง
โครงการนี้ยังเป็นต้นแบบของการบูรณาการองค์ความรู้จากภาคการศึกษา ภาครัฐ และภาคชุมชน เพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบ พร้อมสร้างกลไกขยายผลเทคโนโลยีที่เหมาะสมสู่สังคมในวงกว้าง โดยยึดหลักว่า เมื่อองค์ความรู้ทางวิชาการถูกถ่ายทอดอย่างถูกต้อง เข้าใจง่าย และสอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น จะสามารถเปลี่ยน “ปัญหา” ให้เป็น “โอกาส” และเปลี่ยน “วัสดุเหลือทิ้ง” ให้เป็น “ทรัพยากรที่มีคุณค่า” ได้อย่างแท้จริง
ทั้งนี้ การเปิดพื้นที่เรียนรู้ดังกล่าว สะท้อนบทบาทเชิงรุกของ วช. ในการผลักดันงานวิจัยและนวัตกรรมสู่การใช้ประโยชน์เชิงพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม ผ่านความร่วมมือของนักวิจัย หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีที่เหมาะสม ถ่ายทอดองค์ความรู้อย่างเป็นระบบ และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจควบคู่กับการดูแลสิ่งแวดล้อม
วช. ตั้งเป้าให้ “พื้นที่ส่งเสริมการเรียนรู้พลังงานชุมชน นวัตกรรมเตาไบโอชาร์” เป็นต้นแบบการจัดการวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรที่สามารถขยายผลได้ทั่วประเทศ เพื่อลดปัญหาฝุ่น PM2.5 อย่างยั่งยืน เสริมความเข้มแข็งเศรษฐกิจฐานราก และยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชน ควบคู่การพัฒนาประเทศอย่างสมดุล
